May 24–30, 2026 chhunga Mizoram, India, leh khawvel hmun hrang hranga hriselna lam chanchin thar langsar zualte kan lo tarlang leh dawn a ni.
📍 Mizoram Hriselna Chanchin
- ZMC&H Graduation leh Interventional CT Scan Hawnna (May 26, 2026): State Health Minister Pi Lalrinpuii chuan Zoram Medical College & Hospital (ZMC&H) graduation day hmanpuinaah, state chhunga natna hmuhchhuah leh enkawlna hmasawn zelna’n Interventional CT Scan facility thar a hawng. [1]
- Fur Lo Thleng Tur Inrinlawkna leh Chhiatrupnaa Damlo Enkawlna (May 26–30, 2026): Fur ruahtui tla nasa tur inrinlawkna’n, Assam Rifles chuan ni 5 chhung Mizoram hmun hrang hrangah training an buatsaih a, tuilian kan dan tur te, tuilian laka inchhanchhuah dan leh rikrum thila damlo buaipui ngai lakchhuah (evacuation) dante an zir a ni. [2]
🇮🇳 India Hriselna Chanchin
- NFHS-6 Data Tlangzarh a ni (May 29, 2026): Ministry of Health and Family Welfare (MoHFW) chuan National Family Health Survey-6 (NFHS-6) kimchang a tichhuak. Ram pum dinhmun aṭanga langsar zualte chu:
- Damdawi ina nau nei (Institutional Deliveries): Hma sawn hlein, 88.6% aṭangin 90.6%-ah a pung.
- Naupang Hriselna (Child Nutrition): Naupang ṭhanṭhu (stunting) chu 32.3%-ah tlahniamin, cher chhia (wasting) pawh 16.3%-ah a tlahniam bawk; mahse nu hnute chauh hnek tir (exclusive breastfeeding) erawh tlemtein a tlahniam thung.
- Natna Hrang Vei Pawlh (Double Burden of Disease): He data hian India hriselna kalphung inthlak mek a tarlang a, chaw ṭha kham khawp hmu lo (undernutrition) an la awm reng laiin, nunphung vanga natna (lifestyle diseases) thau lutuk te, zunthlum leh thisen sang te a hluar nasa hle tih a tarlang. [3, 4, 5, 6]
- Sorkar Hriselna lama Sum Hman Let Thumin a Pung (May 27, 2026): Health Ministry in official data a tihchhuahah, India sorkarin mipui hriselna atana sum a ruahman chu kum 10 liamta chhung khan a lêt thumin a pung a, mipui hriselna hmunpui (primary care) leh hmanraw lam tihhmasawnna’n ₹1.3 lakh crore aṭangin ₹3.85 lakh crore-ah a chho a ni. [7, 8]
- Vaihlo Nuaibo Ni puala Intiamkamna (May 29, 2026): World No Tobacco Day (May 31) lo thleng tur pualin, India ram pumah vaihlo laka fihlimna hmun siam leh inkaichhawn theih loh natnate (non-communicable diseases) do turin intiamkamna (pledge) hun an buatsaih.
🌐 Khawvel Hriselna Chanchin
- Immunization Agenda 2030 (IA2030) Tihchak Thar Leh (May 26, 2026): 79th World Health Assembly (WHA) zawh a nih rualin, WHO leh member state 70 chuangte chuan IA2030 Mid-Term Review hlawhtlinna’n theihtawp chhuah an intiam thar leh. Khawvel hruaitute chuan sik leh sa inthlakthleng (climate shocks) te, khawvel inrelbawlna buai avanga hriselna thlahthlam a nih lohna’n ram tina hman theih tur vaccine ruahmanna hialnung (sustainable) siam chu an ngaih pawimawh ber a ni tih an tarlang. [9]
- US-ah Sentut Hluar (May 29, 2026): Centers for Disease Control and Prevention (CDC) chuan update thar tihchhuakin US hmun 40-ah sentut (measles) vei hriatchian mi 1,983 an awm tawh tih a tarlang. He report-ah hian hri thar 30 a darh tih tarlan a ni a, hei hian invenna (routine immunization) la lo an tam chhoh zel vangin hnathawh a ngaih nasat zia a tarlang. [10]
- AI hmanga Dementia hmuhchhuah theihna thar (May 30, 2026): Khawvel puma thluak lam zirchiannaah chuan, chawlhkar tawp lama clinical result tihchhuahah Artificial Intelligence (AI) hmanga thisen test dan thar (blood testing mechanism) tarlan a ni a, he thiamna thar hian dementia vanga thluak natna chi li-te chu 92.3% a dikin a hmuchhuak thei a ni. [8, 11]
